Giáo án môn Hóa học 9 - Học kì II

 I. Mục tiêu

 Học sinh hiểu được tính chất ứng dụng của axit cacbonic và muối caconat.

 II. Chuẩn bị

 Dụng cụ, hóa chất như T89/SGK: muối cacbonat, axit, bazơ.

 III. Tiến trình bài dạy

 A. ổn định tổ chức

 B. Kiểm tra bài cũ

 Giới thiệu bài học.

 C. Nội dung bài giảng

 

doc 53 trang Người đăng trung218 Ngày đăng 05/04/2017 Lượt xem 12Lượt tải 0 Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo án môn Hóa học 9 - Học kì II", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i¶ng.
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng.
 ? KhÝ etilen cã nh÷ng tÝnh chÊt vËt lÝ nµo.
 QS m« h×nh ph©n tư C2H4(H§ nhãm)
 ? ViÕt CTCT cđa ph©n tư C2H4.
 ? NhËn xÐt vỊ liªn kÕt gi÷a hai nguyªn tư C trong ph©n tư C2H4.
 ? S¶n phÈm cđa ph¶n øng ®èt ch¸y etilen lµ g×
 ? ViÕt ptp­
 HSQS tranh vÏ H4. 8 - T118/SGK
 ? Etilen cã ph¶n øng víi dd Br2 kh«ng
 ? NhËn xÐt hiƯn t­ỵng vµ viÕt ptp­
 ? Ph¶n øng trïng hỵp lµ g×
 ? Cho biÕt sù kh¸c nhau vỊ thµnh phÇn ph©n tư vµ ®Ỉc ®iĨm cÊu t¹o cđa etilen so víi s¶n phÈm.
 ? TÝnh chÊt cđa polietilen.
 QS s¬ ®å – T118/SGK
 ? Etilen cã nh÷ng øng dơng quan träng nµo.
I. TÝnh chÊt vËt lÝ
 Etilen lµ chÊt khÝ, kh«ng mµu, Ýt tan trong n­íc, h¬i nhĐ h¬n kh«ng khÝ.
L­u ý: Etilen kh«ng cã s½n trong tù nhiªn.
II. CÊu t¹o ph©n tư.
1. CTCT
 H H
 C == C viÕt gän CH2= CH2.
 H H
2. NhËn xÐt
- Gi÷a hai nguyªn tư cacbon cã hai liªn kÕt à liªn kÕt ®«i.
- Trong liªn kÕt ®«i cã mét liªn kÕt kÐm bỊn, dƠ bÞ ®øt ra trong c¸c ph¶n øng hãa häc.
III. TÝnh chÊt hãa häc
1. Ph¶n øng ch¸y
C2H4 + 3O2 t0 2CO2 + 2H2O.
2. Ph¶n øng lµm mÊt mµu dd Br2.
* ThÝ nghiƯm H4. 8 – T118/SGK.
* HiƯn t­ỵng: dd Br2 bÞ mÊt mµu.
* Ptp­: CH2= CH2 + Br2 à CH2Br- CH2Br.
 §ibrometan
L­u ý: C2H4 dƠ tham gia ph¶n øng céng ë liªn kÕt ®«i: céng H2, Cl2 ë ®iỊu kiƯn thÝch hỵp.
3. Ph¶n øng trïng hỵp.
+ CH2= CH2+ CH2= CH2+ t0, xt, p 
 - CH2- CH2- CH2- CH2- 
 Poli etilen
* Poli etilen lµ chÊt r¾n, kh«ng tan trong n­íc, kh«ng ®éc, lµ nguyªn liƯu trong c«ng nghiƯp chÊt dỴo.
IV. øng dơng ( S¬ ®å – T118/SGK ).
* Lµ nguyªn liƯu ®Ĩ ®iỊu chÕ nhùa P. E, nhùa PVC, axit axetic, r­ỵu etylic, ®icloetan.
* Lµ chÊt kÝch thÝch giĩp qu¶ mau chÝn.
 D. Cđng cè
 ? Bµi häc cÇn ghi nhí nh¬÷ng néi dung kiÕn thøc nµo.
 ? Bµi 1, 2 – T119/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ.
 * Lµm bµi 3, 4 – T119/SGK; Bµi 37. 2, 37. 3, 37. 4 – T42/SBT.
 * §äc tr­íc bµi 38/SGK
----------------------------------------------------
TuÇn 24
So¹n:.
D¹y:..
TiÕt 47: Bµi 38: Axetilen ( C2H2 = 24 ).
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh hiĨu ®­ỵc CTCT, tÝnh chÊt vµ øng dơng cđa axetilen.
 BiÕt so s¸nh CTCT, tÝnh chÊt cđa axetilen víi etilen, mªtan, cđng cè kÜ n¨ng viÕt ptp­ céng.
 II. ChuÈn bÞ 
 M« h×nh ph©n tư C2H2, tranh vÏ c¸c s¶n phÈm øng dơng cđa axetilen.
 §Êt ®Ìn, n­íc vµ dd Br2.
 B×nh cÇu, phƠu chiÕt, chËu thủ tinh, èng dÉn khÝ, b×nh thu khÝ.
 III. TiÕn tr×nh bµi d¹y.
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị
 ? Bµi 2 – T119/SGK.
 ? Bµi 3 –T119/SGK.
 C. Néi dung bµi gi¶ng.
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng.
 HSQS lä ®ùng khÝ C2H2 vµ cho biÕt c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ cđa khÝ axetilen ( NÕu kh«ng cã khÝ axetilen, yªu cÇu häc sinh ®äc SGK vµ tãm t¾t c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ cđa axetilen).
 ? Cho biÕt sù kh¸c nhau vỊ thµnh phÇn ph©n tư cđa C2H2 vµ C2H4.
 ? QS m« h×nh ph©n tư C2H2 vµ viÕt CTCT
 ? NhËn xÐt vỊ ®Ỉc ®iĨm cÊu t¹o ph©n tư C2H2 
 GV tiÕn hµnh thÝ nghiƯm, HSQS
 ? NhËn xÐt hiƯn t­ỵng, viÕt ptp­
 ? NhËn xÐt CTPT cđa s¶n phÈm céng gi÷a axetilen vµ brom ( chĩ ý liªn kÕt ).
 ? Axetilen cã nh÷ng øng dơng g×
 QS s¬ ®å ®iỊu chÕ axetilen tõ ®Êt ®Ìn, m« t¶ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cđa thiÕt bÞ, vai trß cđa b×nh ®ùng dd NaOH.
 ? ViÕt ptp­
 GV giíi thiƯu ph­¬ng ph¸p ®iỊu chÕ C2H2 tõ mªtan.
I. TÝnh chÊt vËt lÝ
 Axetilen lµ chÊt khÝ, kh«ng mµu, kh«ng mïi, Ýt tan trong n­íc, nhĐ h¬n kh«ng khÝ.
II. CÊu t¹o ph©n tư
 H – C C – H 
* NhËn xÐt:
 Gi÷a hai nguyªn tư cacbon cã 3 liªn kÕt gäi lµ liªn kÕt ba.
 Trong liªn kÕt ba cã hai liªn kÕt kÐm bỊn dƠ bÞ ®øt ra trong c¸c ph¶n øng hãa häc.
III. TÝnh chÊt hãa häc
1. Ph¶n øng ch¸y
2C2H2 + 5O2 t0 4CO2 + 2H2O.
2. Ph¶n øng céng brom
CH CH(k) + Br-Br(dd) à Br-CH=CH-Br.
Br-CH=CH-Br +Br-Br à Br2- CH – CH – Br2
 Chĩ ý: C2H2 cßn tham gia ph¶n øng céngvíi H2 vµ mét sè chÊt kh¸c.
IV. øng dơng – T121/SGK.
 * Lµm nhiªn liƯu trong ®Ìn x× oxi – axetilen.
 * Lµ nguyªn liƯu ®Ĩ s¶n xuÊt nhùa PVC, cao su, axit axetic vµ nhiỊu chÊt kh¸c.
V. §iỊu chÕ.
1. Ph­¬ng ph¸p 1
Canxi cacbua + N­íc
CaC2(r) + H2O(l) à C2H2(k) + Ca(OH)2.
2. Ph­¬ng ph¸p 2
NhiƯt ph©n khÝ mªtan ë nhiƯt ®é cao:
2CH4(k) t0 cao C2H2(k) + H2(k).
 D. Cđng cè
 * KÕt hỵp víi néi dung bµi gi¶ng.
 * Bµi 1 –T122/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ.
 * Lµm bµi 2, 3, 4, 5 – T122/SGK.
 * Häc vµ xem tr­íc bµi 39/SGK.
------------------------------------------------------
So¹n:
D¹y:
TiÕt 48: Bµi 39: Benzen ( C6H6 = 78 ).
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh hiĨu ®­ỵc CTCT cđa benzen, hĨu ®­ỵc tÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt hãa häc vµ øng dơng cđa benzen.
 Cđng cè c¸ch viÕt CTCT, c¸c ptp­ vµ c¸ch gi¶i bµi tËp hãa häc h÷u c¬.
 II. ChuÈn bÞ
 Tranh vÏ m« t¶ thÝ nghiƯm ph¶n øng cđa benzen víi brom.
 Benzen, dÇu ¨n, dd brom, n­íc, khay ®ùng, gi¸ chøa èng nghiƯm.
 III. TiÕn tr×nh bµi d¹y.
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị.
 ? Bµi 1, 2 – T122/SGK.
 C. Néi dung bµi gi¶ng.
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng.
 GV tiÕn hµnh thÝ nghiƯm 1, 2 – T123/SGK, HS quan s¸t
 ? Cho biÕt benzen cã nh÷ng tÝnh chÊt vËt lÝ nµo
 GV th«ng b¸o cÊu t¹o m¹ch vßng cđa benzen.
 ? NhËn xÐt c¸c ®Ỉc ®iĨm trong c«ng thøc cÊu t¹o cđa benzen
 ? M« t¶ m« h×nh ph©n tư benzen.
 ? Dùa vµo c«ng thøc cÊu t¹o, dù ®o¸n c¸c tÝnh chÊt hãa häc cđa benzen.
 ? Benzen cã t¸c dơng víi oxi kh«ng ( GV giíi thiƯu ptp­ ).
 GV m« t¶ thÝ nghiƯm nh­ H4. 15- T124/SGK.
 ? NhËn xÐt hiƯn t­ỵng vµ viÕt ptp­.
 ? Ph¶n øng céng cđa benzen x¶y ra nh­ thÕ nµo
 ? ViÕt ptp­
 ? Rĩt ra kÕt luËn g× vỊ tÝnh chÊt hãa häc cđa benzen.
 ? §äc SGK vµ cho biÕt nh­nngx øng dơng cđa benzen.
I. TÝnh chÊt vËt lÝ – T123/SGK.
 Benzen lµ chÊt láng, kh«ng mµu, kh«ng tan trong n­íc, hoµ tan ®­ỵc nhiỊu chÊt, ®éc.
II. CÊu t¹o ph©n tư.
 C- H
H- C C- H
 hoỈc 
H- C C- H
 C- H
 * NhËn xÐt: Trong CTCT cđa benzen, s¸u nguyªn tư cacbon liªn kÕt víi nhau t¹o thµnh vßng s¸u c¹nh ®Ịu, cã 3 liªn kÕt ®«i xen kÏ ba liªn kÕt ®¬n.
III. TÝnh chÊt hãa häc
1. Benzen cã ch¸y kh«ng ?
 2C6H6 + 15O2 t0 12CO2 + 6H2O.
 L­u ý: S¶n phÈm ch¸y cđa benzen, ngoµi khÝ cabonic, h¬i n­íc cßn cã muéi than.
2. Ph¶n øng thÕ ( thÕ brom ).
C6H6(l) + Br2(l) Fe,t0 C6H5Br(l) + HBr(k).
 Brom benzen
3. Ph¶n øng céng ( céng H2 ).
 C6H6 + 3H2 Ni, t0 C6H12O6.
 Benzen Xiclohexan.
* KÕt luËn: Do ph©n tư cã cÊu t¹o ®Ỉc biƯt nªn benzen võa cã ph¶n øng thÕ võa cã ph¶n øng céng.
IV. øng dơng
 Benzen lµ nguyªn liƯu ®Ĩ s¶n xuÊt chÊt dỴo, phÈm nhuém, thuèc trõ s©u, d­ỵc phÈm,
 Benzen ®­ỵc dïng lµm dung m«i trong c«ng nghiƯp vµ trong phßng thÝ nghiƯm.
 D. Cđng cè
 ? Nªu nh÷ng néi dung cÇn ghi nhí cđa bµi häc
 ? Bµi 1, 2 – T125/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ.
 * Lµm bµi 3, 4 – T125/SGK; Bµi 39. 1, 39. 3, 39. 4 – T44/SBT.
 * §äc tr­íc bµi 40/SGK.
-----------------------------------------------------
TuÇn 25
So¹n:..
D¹y:..
TiÕt 49: Bµi 40: DÇu má vµ khÝ thiªn nhiªn.
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh hiĨu ®­ỵc tÝnh chÊt vËt lÝ, tr¹ng th¸i tù nhiªn, thµnh phÇn, c¸ch khai th¸c, chÕ biÕn vµ c¸c øng dơng cđa dÇu má.
 Häc sinh biÕt ®­ỵc cr¨ckinh lµ mét ph­¬ng ph¸p quan träng ®Ĩ chÕ biÕn dÇu má.
 Häc sinh n¾m ®­ỵc ®Ỉc ®iĨm c¬ b¶n cđa dÇu má ë ViƯt Nam, vÞ trÝ mét sè má dÇu, má khÝ vµ t×nh h×nh khai th¸c dÇu khÝ ë n­íc ta.
 Häc sinh biÕt c¸ch b¶o qu¶n vµ phßng chèng ch¸y nỉ, chèng « nhiƠm m«i tr­êng khi sư dơng dÇu khÝ.
 II. ChuÈn bÞ
 MÉu dÇu má, tranh vÏ s¬ ®å tr­ng cÊt dÇu má vµ øng dơng cđa c¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ dÇu má. 
 III. TiÕn t×nh bµi d¹y
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị
 ? Tr×nh bµy tÝnh chÊt hãa häc cđa benzzen
 ? Bµi 4 – T125/SGK.
 C. Néi dung bµi gi¶ng.
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng.
 ? Quan s¸t mÉu dÇu má vµ cho biÕt c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ cđa dÇu má
? DÇu má cã ë ®©u
 ? Thµnh phÇn chđ yÕu cđa má dÇu
 ? Lµm thÕ nµo ®Ĩ khai th¸c ®­ỵc dÇu má
 ? DÇu má ®­ỵc chÕ biÕn nh­ thÕ nµo
 ? S¶n phÈm chÝnh cđa qu¸ tr×nh chÕ biÕn lµ g×
 ? V× sao ph¶i cr¨ckinh dÇu má
 ? Thµnh phÇn chÝnh cđa khÝ thiªn nhiªn vµ nh÷ng øng dơng cđa nã
 ? Em biÕt g× vỊ dÇu má vµ khÝ thiªn nhiªn ë ViƯt Nam
 ? Cho biÕt vÞ trÝ, tr÷ l­ỵng, chÊt l­ỵng, t×nh h×nh khai th¸c vµ triĨn väng cđa dÇu má, khÝ thiªn nhiªn ë n­íc ta.
 ? §Þa danh nµo cã nhiỊu dÇu má nhÊt n­íc ta
 ? C¬ së läc dÇu ®­ỵc x©y dùng ë ®©u
I. DÇu má
1. TÝnh chÊt vËt lÝ
 DÇu má lµ chÊt láng, s¸nh, mµu n©u ®en, kh«ng tan trong n­íc vµ nhƯ h¬n n­íc.
2. Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ thµnh phÇn cđa dÇu má.
* DÇu má cã ë ®©u ?
- Cã s©u trong lßng ®Êt.
- Má dÇu cã 3 líp:
+ líp khÝ ë trªnà khÝ má dÇu ( chđ yÕu lµ CH4 ).
+ ®¸y lµ líp n­íc mỈn
+ gi÷ lµ dÇu má
* DÇu má ®­ỵc khai th¸c nh­ thÕ nµo ?
 Dïng khoan, khoan xuèng líp dÇu láng råi hĩt dÇu lªn.
3. C¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ dÇu má.
 KhÝ ®èt, x¨ng, dÇu lưa, dÇu ®iezen, dÇu mazut, nhùa ®­êng.
DÇu nỈng cr¨ckinh X¨ng + Hçn hỵp khÝ.
II. KhÝ thiªn nhiªn
- Cã trong má khÝ, chđ yÕu lµ mªtan.
- Lµ nhiªn liƯu, nguyªn liƯu trong ®êi sèng vµ s¶n xuÊt.
III. DÇu má vµ khÝ thiªn nhiªn ë ViƯt Nam.
* VÞ trÝ: tËp trung ë thỊm lơc ®Þa phÝa nam ViƯt Nam.
* Tr÷ l­ỵng: 3 – 4 tØ tÊn.
* ChÊt l­ỵng: c¸c hỵp chÊt chøa l­u huúnh thÊp ( < 0, 5% ), song l¹i chøa nhiỊu parafin nªn dÇu má n­íc ta dƠ bÞ ®«ng ®Ỉc.
* T×nh h×nh khai th¸c:
- B¾t ®Çu khai th¸c n¨m 1986
- Tõ ®ã ®Õn nay viƯc khai th¸c dÇu má vµ khÝ thiªn nhiªn kh«ng ngõng ®­ỵc më réng.
- S¶n l­ỵng dÇu vµ khÝ t¨ng lªn liªn tơc.
 D. Cđng cè
 ? Tãm t¾t nh÷ng kiÕn thøc cÇn nhí cđa bµi häc
 ? Bµi 1, 2 – T129/SGK.
 E. H­íng d·n vỊ nhµ.
 * Lµm bµi 3, 4 – T129/SGK; Bµi 40. 2, 40. 5, 40. 6 – T45/SBT.
 * §äc tr­íc bµi 41/SGK.
-------------------------------------------------------------
So¹n:.
D¹y:.
TiÕt 50: Bµi 41: Nhiªn liƯu
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh hiĨu ®­ỵc nhiªn liƯu lµ g× ? øng dơng cđa nhiªn liƯu trong ®êi sèng s¶n xuÊt vµ c¸c ph­¬ng ph¸p tiÕt kiƯm nhiªn liƯu khi sư dơng.
 II. ChuÈn bÞ.
 ¶nh, tranh vÏ vỊ c¸c lo¹i nhiªn liƯu.
 BiĨu ®å hµm l­ỵng cacbon trong than, n¨ng suÊt to¶ nhiƯt cđa c¸c lo¹i nhiªn liƯu.
 III. TiÕn tr×nh bµi d¹y.
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị.
 ? Bµi 3 – T129/SGK.
 C. Néi dung bµi gi¶ng
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng
 ? LÊy vÝ dơ vỊ c¸c chÊt ch¸y ®­ỵc
 ? Nhiªn liƯu lµ g×
 ? Cho biÕt tr¹ng th¸i cđa c¸c nhiªn liƯu trong vÝ dơ ë mơc I
 ? Em biÕt g× vỊ tõng lo¹i nhiªn liƯu trªn
 ? Cã mÊy lo¹i nhiªn liƯu( c¨n cø vµo tr¹ng th¸i cđa c¸c nhiªn liƯu ).
 ? KĨ tªn mét sè nhiªn liƯu láng
 ? Nhiªn liƯu láng ®­ỵc dïng lµm g×
 ? KĨ mét sè lo¹i nhiªn liƯu khÝ
 ? Nhiªn liƯu khÝ cã ®Ỉc ®iĨm g× vµ ®­ỵc dïng trong lÜnh vùc nµo
 ? Lµm thÕ nµo ®Ĩ sư dơng nhiªn liƯu cã hiƯu qu¶
 ? Tr×nh bµy c¸c c¸ch sư dơng nhiªn liƯu cã hiƯu qu¶
I. Nhiªn liƯu lµ g× ?
* VÝ dơ: than, x¨ng, dÇu khÝ ga,
* Kh¸i niƯm: nhiªn liƯu lµ nh÷ng chÊt ch¸y ®­ỵc, khi ch¸y to¶ nhiƯt vµ ph¸t s¸ng.
II. Ph©n lo¹i nhiªn liƯu
1. Nhiªn liƯu r¾n
- Than má: than gÇy, than mì, than x­¬ng, than non, than bïn,
- Gç, cđi, 
2. Nhiªn liƯu láng
- Gåm c¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ dÇu má: x¨ng, dÇu,; cån.
- øng dơng: dïng trong ®éng c¬ ®èt trong, ®un nÊu vµ th¾p s¸ng.
3. Nhiªn liƯu khÝ.
- Gåm khÝ thiªn nhiªn, khÝ má dÇu, khÝ lß cao (CO),
- §¸c ®iĨm: n¨ng suÊt to¶ nhiƯt cao, dƠ ch¸y hoµn toµn, Ýt ®éc h¹i.
- øng dơng: dïng trong ®êi sèng vµ trong c«ng nghiƯp.
III. C¸ch sư dơng nhiªn liƯu cã hiƯu qu¶.
1. Cung cÊp ®đ oxi
2. T¨ng diƯn tÝch tiÕp xĩc gi÷a nhiªn liƯu vµ oxi.
3. §iỊu chØnh phï hỵp l­ỵng nhiªn liƯu.
 D. Cđng cè
 ? Bµi häc cÇn ghi nhí nh÷ng néi dung kiÕn thøc nµo
 ? Bµi 1, 4 – T132/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ
 Lµm bµi 2, 3 – T132/SGK; Bµi 41. 1, 41. 4 – T46/SBT.
 §äc tr­íc bµi 42 vµ lµm bµi 2. 4 – T133/SGK.
-----------------------------------------------------------------
TuÇn 26
So¹n:.
D¹y:
TiÕt 51: Bµi 42: LuyƯn tËp ch­¬ng 4: Hi®rocacbon – Nhiªn liƯu.
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh ®­ỵc cđng cè l¹i c¸c kiÕn thøc ®· häc vỊ hi®rocacbon, mèi quan hƯ gi÷a cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt hãa häc cđa c¸c hi®rocacbon.
 Cđng cè l¹i c¸c ph­¬ng ph¸p gi¶i bµi tËp nhËn biÕt, x¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tư cđa hỵp chÊt h÷u c¬.
 II. ChuÈn bÞ
 B¶ng phơ: kỴ b¶ng T133/SGK
 HS chuÈn bÞ phiÕu häc tËp, b¶ng T133/SGK.
 III. TiÕn tr×nh bµi d¹y.
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị
 ? Bµi 3 – T132/SGK
 ? Bµi 40. 5 – T45/SBT.
 C. Néi dơng luyƯn tËp
Ho¹t ®«ng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng
 ? KĨ tªn c¸c hi®rocacbon ®· häc
 ? Nªu ng¾n gän ®Ỉc ®iĨm cÊu t¹o ph©n tư, tÝnh chÊt hãa häc ®Ỉc tr­ng cđa tõng lo¹i hi®rocacbon
 ? Cho biÕt nh÷ng øng dơng chÝnh cđa tõng lo¹i hi®rocacbon kĨ trªn.
 ? HS ho¹t ®éng nhãm, hoµn thiƯn b¶ng T133/SGK. ( 2HS/nhãm).
 ? 1 nhãm HS lªn ®iỊn kÕt qu¶ vµo b¶ng phơ
 ? C¸c nhãm HS kh¸c trao ®ỉi, bỉ sung ®¸p ¸n cho nhau, nhËn xÐt kÕt qu¶ cđa nhãm trªn b¶ng 
 GV ch÷a vµ chèt kiÕn thøc ( nÕu cÇn).
 ? ViÕt c¸c ptp­ minh ho¹ cho c¸c p­ ®Ỉc tr­ng cđa mçi lo¹i hi®rocacbon ®· nªu.
 ? ViÕt CTCT cđa C3H6, C3H8 vµ C3H4.
 ? 3HS lªn b¶ng lµm, HS d­íi líp cïng lµm ra nh¸p 
 ? NhËn xÐt, cho ®iĨm.
 GV: ViÕt tÊt c¶ c¸c CTCT cđa c¸c hỵp chÊt ®· cho
 ? §äc ®Ị bµi
 GV h­íng dÉn HS ph©n tÝch yªu cÇu bµi to¸n => ch÷a bµi.
 a)
 ? TÝnh nC, nH dùa vµo nCO2, nH2O.
 ? Hỵp chÊt A do nh÷ng nguyªn tè hãa häc nµo cÊu t¹o nªn.
 ? X¸c ®Þnh CTPT cđa hỵp chÊt A
 b) 
 ? T×m c«ng thøc thùc nghiƯm cđa hỵp chÊt A 
 ? A cã lµm mÊt mµu dd Br2 kh«ng
 ? ViÕt ptp­ cđa A víi Cl2
I. KiÕn thøc cÇn nhí – T133/SGK
Mªtan
Etilen
Axetilen
Benzen
CTPT
CH4
CH2=CH2
C2H2
C6H6
§Ỉc ®iĨm CTPT
Cã 4 liªn kÕt ®¬n
Cã 1 liªn kÕt ®«i, trong liªn kÕt ®«i cã 1 lk kÐm bỊn
Cã 1 lk ba, trong lk ba cã 2 lk kÐm bỊn
Cã 3 lk ®«i xen kÏ víi 3 lk ®¬n thµnh h×nh lơc gi¸c ®Ịu
Ph¶n øng ®Ỉc tr­ng
ThÕ
Céng
Céng
Võa ph¶n øng thÕ, võa ph¶n øng céng
øng dơng chÝnh
Nhiªn liƯu
Nguyªn liƯu ®iỊu chÕ nhùa P.E, PVC, r­ỵu etylic, axit axetic
Nhiªn liƯu vµ nguyªn liƯu trong c«ng nghiƯp
Nguyªn liƯu quan träng trong c«ng nghiƯp.
 * Ph¶n øng minh ho¹
1. Mªtan: CH4 + Cl2 ¸nh s¸ng CH3Cl + HCl
2. Etilen: C2H4 + Br2 à C2H4Br2
3. Axetilen: C2H2 + Br2 à C2H2Br2
4. Benzen:
+ Ph¶n øng thÕ: C6H6 + Br2 Fe, t0 C6H5Br + HBr.
+ Ph¶n øng céng: C6H6 + 3H2 Ni, t0 C6H12
II. Bµi tËp
Bµi 1 – T133/SGK
* C3H6: * C3H8
1) CH2 = CH – CH3 CH3 – CH2 – CH3
2) CH2
 H2C CH2
*C3H4
1) CH3- C = CH 2) CH2 = C = CH2
3) CH2
 HC CH
Bµi 4 –T133/SGK
 a) Theo bµi: 
 * nCO2 = 8,8/44 = 0,2 (mol)
=> nC = nCO2 = 0,2(mol) => mC = 0,2. 12 = 2,4 (g).
 * nH2O = 5,4/18 = 0,3(mol).
=> nH = 2nH2O = 2. 0,3 = 0,6 (mol)
=> mH = 0,6. 1 = 0,6(g).
 Ta thÊy: mC + mH = 2,4 + 0,6 = 3 (g) lµ khèi l­ỵng hỵp chÊt A ®em ®èt => A lµ hi®rocacbon chØ gåm C vµ H trong ph©n tư.
 Gäi CTPT cđa hỵp chÊt A lµ CxHy ta cã: 
 x : y = mC/mH = 2,4/12 : 0,6/1 = 1 : 3.
b) CTPT cđa A cã d¹ng: (CH3)n
 V× MA 15n n < 2,3.
 * NÕu n = 1 => A lµ CH3 (lo¹i).
 * NÕu n = 2 => A lµ C2H6 (phï hỵp).
c) VËy A kh«ng lµm mÊt mµu dd brom.
d) Ph¶n øng cđa A víi clo:
 C2H6 + Cl2 ¸nh s¸ng C2H5Cl + HCl.
 D. Cđng cè
 KÕt hỵp víi néi dung luyƯn tËp
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ
 * Lµm bµi 2, 3 – T133/SGK; Bµi 42. 2, 42. 5 – T47/SBT.
 * ChuÈn bÞ bµi thùc hµnh – T134/SGK.
--------------------------------------------------------------
So¹n:
D¹y:.
TiÕt 52: bµi 43: Thùc hµnh: TÝnh chÊt hãa häc cđa hii®rocacbon.
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh ®­ỵc cđng cè kiÕn thøc vỊ hi®r«cacbon, tiÕp tơc rÌn luyƯn c¸c kÜ n¨ng thùc hµnh hãa häc.
 Häc sinh cã ý thøc cÈn thËn, tiÕt kiƯm trong häc tËp, thùc hµnh hãa häc.
 II. ChuÈn bÞ
 Dơng cơ, hãa chÊt tiÕn hµnh 3 thÝ nghiƯm – T134/SGK.
 III. Néi dung thùc hµnh
 Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
 Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng
 ? Nªu c¸ch tiÕn hµnh thÝ nghiƯm.
 ? V× sao ph¶i ®Ëy kÝn èng nghiƯm nh¸nh khi nhá n­íc vµo CaC2.
 ? NhËn xÐt hiƯn t­ỵng, viÕt ptp­
 ? Nªu c¸ch tiÕn hµnh thÝ nghiƯm
 ? L¾p dơng cơ thÝ nghiƯm nh­ H4. 25b – T134/SGK.
 ? QS hiƯn t­ỵng, nhËn xÐt vµ viÕt ptp­ gi÷a C2H2 vµ O2.
 ? Nªu c¸ch tiÕn hµnh thÝ nghiƯm
 ? GVHDHS c¸ch lµm thÝ nghiƯm
 ? Quan s¸t hiƯn t­ỵng, nhËn xÐt.
 ? Hoµn thiƯn b¶n t­êng tr×nh
I. TiÕn hµnh thÝ nghiƯm
1. ThÝ nghiƯm 1: §iỊu chÕ axetilen.
* HiƯn t­ỵng: KhÝ axetilen ®Èy n­íc trong èng nghiƯm ra ®Ĩ chiÕm chç.
* Ptp­: CaC2 + 2H2O à C2H2 + Ca(OH)2.
2. ThÝ nghiƯm 2: TÝnh chÊt cđa axetilen.
a) T¸c dơng víi brom
* HiƯn t­ỵng: KhÝ C2H2 sinh ra lµm mÊt mµu dd brom.
* Ptp­: C2H2 + Br2 à C2H2Br2
b) T¸c dơng víi oxi
* HiƯn t­ỵng: KhÝ C2H2 ch¸y víi ngän lưa mµu xanh.
* Ptp­: 2C2H2 + 5O2 t0 4CO2 + 2H2O.
3. ThÝ nghiƯm 3: TÝnh chÊt vËt lÝ cđa benzen.
* HiƯn t­ỵng: Benzen kh«ng tan trong n­íc, nỉi lªn trong èng nghiƯm.
* Cho dd brom lo·ng vµo, benzen hßa tan dd brom thµnh dd vµng n©u nỉi lªn trªn.
II. ViÕt t­êng tr×nh.
 GV yªu cÇu häc sinh thu dän, rưa dơng cơ vµ hoµn thiƯn b¶n t­êng tr×nh à nép.
 D. Cđng cè
 KÕt hỵp víi néi dung thùc hµnh.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ
 * «n tËp tèt ®Ĩ lµm bµi kiĨm tra 1 tiÕt.
 * Xem tr­íc bµi 44/SGK.
---------------------------------------------------------------
TuÇn 27
So¹n:
D¹y:
Ch­¬ng 5: DÉn xuÊt cđa hi®rocacbon. Polime
TiÕt 54: Bµi 44: R­ỵu etylic ( C2H6O = 46 ).
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh n¾m ®­ỵc CTCT, tÝnh chÊt vËt lÝ, hãa häc vµ øng dơng cđa r­ỵu etylic.
 BiÕt nhãm – OH lµ nhãm nguyªn tư g©y ra tÝnh chÊt hãa häc ®Ỉc tr­ng cđa r­ỵu, biÕt ®é r­ỵu, c¸ch tÝnh ®é r­ỵu, c¸ch ®iỊu chÕ r­ỵu.
 BiÕt viÕt ptp­ vµ gi¶i mét sè bµi to¸n vỊ r­ỵu.
 II. ChuÈn bÞ
 M« h×nh ph©n tư r­ỵu etyllic, r­ỵu etylic, natri, n­íc ièt.
 èng nghiƯm, chÐn sø lo¹i nhá, ®Üa.
 III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng.
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị
 Giíi thiƯu ch­¬ng 5; giíi thiƯu bµi 44.
 C. Néi dung bµi gi¶ng
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng
 ? HSQS r­ỵu etylic à tiÕn hµnh thÝ nghiƯm hßa tan r­ỵu vµo n­íc
 ? NhËn xÐt hiƯn t­ỵng x¶y ra khi:
 hßa tan iot vµo r­ỵu etylic.
 GV gi¶i thÝch ®é cđa r­ỵu vµ c¸ch pha chÕ r­ỵu etylic.
 HSQS m« h×nh ph©n tư r­ỵu etylic
 ? Nh©n xÐt ®Ỉc ®iĨm cÊu t¹o vµ viÕt CTCT cđa ph©n tư r­ỵu etylic.
 GV gi¶i thÝch sù cã mỈt cđa nhãm – OH vµ ®Ỉc ®iĨm cđa nguyªn tư H trong nhãm – OH
 GVHDHS tiÕn hµnh thÝ nghiƯm ®èt r­ỵu etylic trªn ®Üa
 ? QS hiƯn t­ỵng vµ viÕt ptp­
 GV tiÕn hµnh thÝ nghiƯm nh­ H5.3/SGK
 ? QS, nhËn xÐt hiƯn t­ỵng, viÕt ptp­.
 GV giíi thiƯu
 HSQS s¬ ®å T138/SGK vµ cho biÕt nh÷ng øng dơng quan träng cđa r­ỵu etylic.
 ? Dùa vµo tÝnh chÊt nµo mµ r­ỵu etylic ®­ỵc dïng lµm nhiªn liƯu, dung m«i, nguyªn liƯu trong c«ng nghiƯp 
 ? R­ỵu etylic ®­ỵc ®iỊu chÕ nh­ thÕ nµo.
I. TÝnh chÊt vËt lÝ – T136/SGK.
1. TÝnh chÊt vËt lÝ
R­ỵu etylic lµ chÊt láng, kh«ng mµu, s«i ë 78,30C; nhĐ h¬n n­íc, tan v« h¹n trong n­íc, hßa tan ®­ỵc nhiỊu chÊt nh­ benzen, ièt,
2. §é r­ỵu
 Sè ml r­ỵu cã trong 100ml hçn hỵp r­ỵu vµ n­íc gäi lµ ®é r­ỵu.
II. CÊu t¹o ph©n tư
 H H
H – C – C – O – H hay CH3- CH2- OH.
 H H
* NhËn xÐt: Trong ph©n tư r­ỵu etylic cã nhãm – OH, nhãm – OH lµm cho r­ỵu cã tÝnh chÊt ®Ỉc tr­ng.
III. TÝnh chÊt hãa häc
1. Ph¶n øng ch¸y.
 C2H6O + 3O2 t0 2CO2 + 3H2O.
2. Ph¶n øng víi natri
 C2H5OH + 2Na à 2C2H5ONa + H2.
* NhËn xÐt: Nguyªn tư natri thay thÕ nguyªn tư H trong ph©n tư r­ỵu etylic.
3. Ph¶n øng víi axit axetic ( häc ë bµi 45 ).
IV. øng dơng (S¬ ®å – T136/SGK).
* Dïng ®Ĩ s¶n xuÊt r­ỵu bia, d­ỵc phÈm, axit axetic, cao su tỉng hỵp,
* Dïng lµm dung m«i pha n­íc hoa, pha vecni,
* L­u ý: uèng nhiỊu r­ỵu rÊt h¹i cho søc khoỴ.
V. §iỊu chÕ
1. Tinh bét lªn men R­ỵu etylic
2. C2H4 + H2O axit C2H5OH
 D. Cđng cè
 ? Bµi 2, 4 – T139/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ
 * Lµm bµi 1, 3, 5 – T139/SGK.
 * H­íng dÉn bµi 5
 - ViÕt ptp­
 - TÝnh nC2H5OH => nCO2 => VCO2(®ktc) 
 - TÝnh nO2 = > VO2(®ktc) => Vkk (®ktc)
------------------------------------------------
TuÇn 28
So¹n:
D¹y:.
TiÕt 55: Bµi 45: Axit axetic ( C2H4O2 = 60 ).
 I. Mơc tiªu bµi häc
 Häc sinh hiĨu ®­ỵc tÝnh chÊt vËt lÝ, c«ng thøc cÊu t¹o, tÝnh chÊt hãa häc cđa axit axetic.
 BiÕt ®­ỵc øng dơng vµ nguyªn t¾c ®iỊu chÕ axit axtic.
 Cã kÜ n¨ng viÕt ptp­ vµ kÜ n¨ng lµm bµi to¸n hãa häc h÷u c¬.
 II. ChuÈn bÞ
 M« h×nh ph©n tư axit axetic, axit axetic, r­ỵu etylic, natri, n­íc, dd H2SO4 ®Ỉc, èng nghiƯm, cỈp gç, èng hĩt, gi¸ ®ùng èng nghiƯm,
 III. TiÕn tr×nh bµi d¹y
 A. ỉn ®Þnh tỉ chøc
 B. KiĨm tra bµi cị
 ? Bµi 2 – T139/SGK
 ? Bµi 44. 3 – T48/SBT.
 C. Néi dung bµi gi¶ng
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng
 ? Quan s¸t vµ cho biÕt tÝnh chÊt vËt lÝ cđa axit axetic.
 ( GV lµm thÝ nghiƯm nhá tõ tõ axit axetic vµo n­íc à häc sinh nhËn xÐt ).
 ? HSQS m« h×nh ph©n tư axit axetic, viÕt CTCT vµ nhËn xÐt ®Ỉc ®iĨm cÊu t¹o cđa nã.
 GV tiÕn hµnh thÝ nghiƯm nh­ T141/SGK
 ? Axit axetic cã tÝnh chÊt hãa häc cđa axit kh«ng.
 GV tiÕn hµnh thÝ nghiƯm nh­ H5.5 – T141/SGK.
 ? Quan s¸t hiƯn t­ỵng x¶y ra, viÕt ptp­
 ? QS s¬ ®å T142/SGK vµ cho biÕt c¸c øng dơng cđa axit axetic.
 ? Ng­êi ta s¶n xuÊt giÊm ¨n nh­ thÕ nµo.
 ? Tr×nh bµy c¸c ph­¬ng ph¸p ®iỊu chÕ axit axetic.
I. TÝnh chÊt vËt lÝ
 Axit axetic lµ chÊt láng, kh«ng mµu, vÞ chua, tan v« h¹n trong n­íc.
II. C«ng thøc cÊu t¹o
 H H
 H – C – C – O – O – H hay CH3CH2OH.
 H H
 NhËn xÐt: Trong ph©n tư axit axetic cã nhãm – COOH lµm cho ph©n tư cã tÝnh axit.
III. TÝnh chÊt hãa häc
1. TÝnh chÊt hãa häc cđa axit
* ThÝ nghiƯm: Axit axetic t¸c dơng víi qïi tÝm; víi dd NaOH cã phenol phtalein; víi CuO; víi Zn; víi Na2CO3.
P­hh:
CH3COOH + NaOH à CH3COONa + H2O.
2CH3COOH + CuO à(CH3COO)2Cu + H2O
2CH3COOH + Zn à (CH3COO)2Zn + H2.
2CH3COOH +Na2CO3à2CH3COONa+H2O + CO2.
......
* NhËn xÐt: Axit axetic lµ mét axit h÷u c¬ cã tÝnh chÊt hãa häc cđa mét axit th«ng th­êng.
2. T¸c dơng víi r­ỵu etylic.
CH3COOH + HOC2H5 H2SO4®, t0 CH3COONa + H2O
 Etyl axetat
 L­u ý: S¶n phÈm gi÷a axit vµ r­ỵu gäi lµ este.
IV. øng dơng – T142/SGK.
 Axit axetic lµ nguyªn liƯu s¶n xuÊt chÊt dỴo, t¬ nh©n t¹o, d­ỵc phÈm, phÈm nhuém, thuèc diƯt c«n trïng, pha giÊm ¨n.
V. §iỊu chÕ
1. Tõ butan:
2C4H10 + 5O2 xt, t0 4CH3COOH + 2H2O.
2. Tõ r­ỵu etylic.
C2H5OH + O2 men giÊm CH3COOH + H2O.
 D. Cđng cè
 ? Bµi 1, 2, 4 – T143/SGK.
 E. H­íng dÉn vỊ nhµ
 Lµm bµi 3, 5, 6, 7, 8 – T 143/SGK.
 §äc tr­íc bµi 46/SGK.
---------------

Tài liệu đính kèm:

  • docHoa_9_ki_II.doc